“Tôi muốn xây dựng thương hiệu nấm Tiên Lục”

(BG)-Từ một vài hộ làm thí điểm, sau 5 năm, phong trào trồng nấm tại xã Tiên Lục (Lạng Giang) đã phát triển mạnh, trở thành nơi sản xuất nấm tập trung lớn nhất tỉnh. Nghề trồng nấm ở Tiên Lục đã mở hướng cho vùng quê thuần nông này từng bước thoát nghèo, tiến tới làm giàu ngay tại mảnh đất quê hương. Người có công đưa nghề trồng nấm về xã là chị Lê Thị Ánh, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã. Phóng viên Báo Bắc Giang có cuộc trò chuyện với chị.

Le Thi Anh

Chào chị, sau khi tham quan, tìm hiểu các mô hình trồng nấm tại xã, tôi nhận thấy nghề trồng nấm quả là công phu. Là người trong cuộc, chị có nghĩ như vậy?

Đúng anh ạ! Cái gì mới đưa vào cũng khó, nhất là giống “hàng hoa” này. Nghề làm nấm không nắm vững được quy trình, không tuân thủ nguyên tắc là thất bại ngay, điều này với nhiều người nông dân vốn quen với cung cách làm ăn “được chăng hay chớ” trước đây là không hề đơn giản. Làm nghề gì cũng cần kiên trì nhưng với nấm cần sự  tỷ mỷ hơn rất nhiều, nếu thiếu đam mê, không say sưa sẽ không thành công.

Công phu như thế, chị có cách gì để “níu” chị em tham gia?

Thực ra để chị em mê làm nấm như hôm nay, chúng tôi đã phải mất hơn 5 năm vừa làm vừa học. Cứ “mưa dầm thấm lâu”, đầu tiên chúng tôi tập trung làm vài mô hình điểm sau nhân rộng dần. Nhằm giúp chị em có kiến thức, chúng tôi đã chủ động mời cán bộ kỹ thuật của Trung tâm giống Nấm Bắc Giang về tận nơi hướng dẫn bà con, mở các lớp tập huấn, đưa đi tham quan mô hình làm nấm tại các tỉnh bạn để học hỏi kinh nghiệm. Cứ thế vỡ vạc dần tiến tới  thay đổi thói quen sản xuất, tập làm theo quy trình, thế là thành.

Chị Lê Thị Ánh kiểm tra mô hình sản xuất nấm tại gia đình bà Đoàn Thị Cầu, thôn Bãi Cả.

Để tạo nghề phụ cho nông dân lúc nông nhàn, huyện Lạng Giang đã đưa rất nhiều nghề như móc sợi, làm lông mi giả, đan lát… tại sao Tiên Lục lại chọn nghề trồng nấm?

Tiên Lục là vùng quê thuần nông, những lúc nông nhàn, người dân trong xã kéo nhau đi làm thuê khắp nơi. Nhiều gia đình bỏ lại con nhỏ cho ông bà già chăm sóc, dạy dỗ. Cũng có không ít gia đình ly tán, để lại con cái nheo nhóc vì phải đi làm ăn xa kiếm kế sinh nhai. Là cán bộ Hội phụ nữ xã, trước thực trạng ấy tôi đã thực sự suy nghĩ, trăn trở: Tại sao mình lại không tìm hiểu, đưa một nghề gì đó về địa phương, phù hợp với  chị em để họ đỡ phải đi làm ăn xa vất vả, có điều kiện chăm sóc gia đình? Ban đầu tôi rất băn khoăn không biết chọn nghề gì phù hợp với chị em, lại có thu nhập. Một số nghề khác như chăn nuôi con đặc sản cũng thấy bấp bênh. Nghề đan lát, sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ đầu ra không ổn định. Tôi nghiệm thấy khi chưa chắc khâu tiêu thụ mà cứ sản xuất theo phong trào thì không an toàn, hỏng ngay.

Tìm hiểu về nghề trồng nấm, tôi nhận thấy rất phù hợp với điều kiện ở nông thôn. Nguyên liệu là những phế phụ phẩm nông nghiệp như rơm, rạ, mùn cưa… rất sẵn ở địa phương. Nguồn nhân lực dồi dào, có đầu ra ổn định. Mặc dù nghề này cần sự công phu nhưng với đức tính cần cù, chịu khó của chị em, tôi tin sẽ thành công.

Với vai trò là Chủ tịch Hội Phụ nữ xã, chị đã triển khai nghề trồng nấm về xã như thế nào?

Được các đồng chí lãnh đạo xã khuyến khích, tạo điều kiện, ban đầu Hội phụ nữ xã xây dựng Đề án trồng nấm do tôi làm Chủ nhiệm triển khai tới tất cả 12 chi hội. Sau đó chúng tôi tổ chức đi tham quan, học hỏi, tìm hiểu kinh nghiệm trồng nấm tại 5 tỉnh, thành phố gồm: Hải Dương, Nam Định, Hải Phòng, Ninh  Bình, Hà Nam. Cái khó là để làm được nấm không chỉ cần kỹ thuật mà còn đòi hỏi có kinh phí xây dựng lán, trại, đầu tư mua giống. Đây cũng là một trở ngại vì khi triển khai đề án hầu hết hội viên tham gia đều là những phụ nữ nghèo.

Nghề mới thường gặp khó, chắc nghề trồng nấm ở Tiên Lục cũng không là ngoại lệ?

Quả thực, đưa được nghề nấm vào xã là cả một câu chuyện dài. Thực hiện đề án này, tôi phải “Đi từng ngõ, gõ từng nhà” vận động, thuyết phục, thậm chí năn nỉ chị em tham gia. Lúc ấy chưa biết hiệu quả ra sao nhưng thấy chị em đăng ký là tôi mừng lắm rồi. Thôn Bãi Cả được chọn để triển khai trước, bắt đầu từ đội ngũ cán bộ hội như các chị: Trần Thị Chinh, Mai Thị Phượng, Hoàng Thị Hạnh… và hội viên được khoảng 20 người.

Để tạo điều kiện cho chị em tham gia, Hội Phụ nữ xã đứng ra tín chấp vay vốn ngân hàng, mời cán bộ kỹ thuật của Trung tâm giống Nấm Bắc Giang về hướng dẫn kỹ thuật; đồng thời phân công cán bộ phụ trách các hộ, chắp mối với nơi tiêu thụ bảo đảm đầu ra cho sản phẩm… Công phu, chủ động như thế mà cũng phải đến vụ thứ hai, thứ ba mới cho hiệu quả. Lúc đầu gia đình bà Đoàn Thị Cầu mở màn nuôi hàng nghìn bịch nấm, do chưa biết cách làm nên thất bại. Chúng tôi đến tìm hiểu rõ nguyên nhân rồi động viên bà tiếp tục làm. Cho tới thời điểm này, gia đình bà đã nắm chắc quy trình, là mô hình trồng nấm lớn nhất xã. Năm 2012, bà trồng 5 vạn bịch nấm sò và mộc nhĩ, ước thu lãi hàng trăm triệu đồng.

“Yêu nghề, nghề chẳng phụ”, kết quả ra sao, thưa chị?

Đồng chí Bùi Ngọc Sơn – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Huyện uỷ Lạng Giang rất tâm đắc với mô hình trồng nấm ở xã Tiên Lục, coi đó là một trong những bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp hàng hoá trên địa bàn huyện và khẳng định sẽ ủng hộ xây dựng nấm Tiên Lục trở thành thương hiệu.

Năm 2011, UBND huyện Lạng Giang đã hỗ trợ cho các hộ  hơn 200 triệu đồng để làm lán trại, lò sấy nguyên liệu, cột bê tông và 40% giá giống. Vụ nấm năm nay, toàn xã sử dụng hơn 600 tấn nguyên liệu làm giống nấm sò và mộc nhĩ, ngoài ra còn có nấm rơm. Qua thực tế thực hiện đề án nấm ở Tiên Lục mấy năm qua đã gặt hái được thành công. Nếu như ở Lạng Giang trước đây chỉ có một mô hình sản xuất nấm tập trung của gia đình ông Đỗ Vĩnh Thúy, xã Nghĩa Hưng thì nay riêng xã Tiên Lục đã có hàng chục mô hình tương đương như vậy.

Đến nay toàn xã có gần 60 hộ sản xuất nấm, sản lượng ước đạt hơn 140 tấn/năm, riêng thôn Bãi Cả có hơn 40 hộ hội viên phụ nữ tham gia. Tỷ lệ lãi ở mô hình trồng nấm đạt hơn 70%. Với giá bán như hiện nay (25 ngàn đồng/kg nấm sò) nhiều hộ như ông Nguyễn Xuân Minh, Lê Văn Nam, Trần Văn Mùi (thôn Bãi Cả) dự kiến thu lãi hơn 100 triệu đồng/ hộ/ năm. Những hộ tham gia đề án đều có nguồn thu nhập cao từ nấm, họ đã có thể tự tin làm giàu từ nghề này. Nhờ vậy, phong trào trồng nấm hiện nay không chỉ thôn Bãi Cả mà đã lan sang một số thôn khác như Bãi Giữa, Cầu Gỗ, Đồng Kim, Tám Sào…

Trong sản xuất nông nghiệp, khó khăn nhất vẫn là đầu ra cho sản phẩm. Vậy đầu ra cho nấm Tiên Lục liệu đã ổn định?

Chúng tôi đã nghĩ đến điều này trước khi triển khai mô hình. Như tôi đã nói người nông dân một nắng hai sương làm ra sản phẩm chỉ sợ không bán được. Chúng tôi cũng lo lắm chứ! Chủ trương làm đã vất vả, đề án vào được có sản phẩm rồi lại lo đầu ra. Nếu khâu tiêu thụ thực sự yên tâm thì mô hình mới phát triển bền vững được.

Để làm được việc này, Hội phụ nữ đã phối hợp với chính quyền xã yêu cầu các thương lái có cam kết thu mua sản phẩm cho nông dân theo giá thỏa thuận. Ngược lại, xã sẽ bảo đảm đủ số lượng, chất lượng  sản phẩm theo yêu cầu. Có nghĩa là bên bán và mua có ràng buộc trách nhiệm. Qua mấy năm sản xuất, điều mừng nhất là đến nay sản phẩm không đủ cung cấp cho thị trường, nấm Tiên Lục làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Quá trình sản xuất nấm theo công nghệ sinh học không hề có thuốc bảo vệ thực vật và tôi khẳng định nấm Tiên Lục là sản phẩm sạch. Nói chung đến thời điểm này tiêu thụ rất thuận lợi sản phẩm được giá, giao hàng tại chỗ không bị phụ thuộc.

Khẳng định mô hình đã thành công, con đường đi tiếp theo của nấm Tiên Lục như thế nào,  thưa chị?

Năm nay nhờ sự quan tâm của cấp trên, Tiên Lục là một trong 9 điểm ưu tiên triển khai mô hình “Sản xuất nấm giai đoạn 2012-2015” nằm trong chương trình xây dựng nông thôn mới được tỉnh phê duyệt, kinh phí hỗ trợ hơn 1 tỷ đồng. Theo đó, xã chuẩn bị các điều kiện như mặt bằng xây dựng lán trại có diện tích sàn tối thiểu 3.000m2, lò sấy nguyên liệu tập trung… để sản xuất quy mô lớn. Chúng tôi đang chuẩn bị thủ tục thành lập một tổ chức đại diện cho các hộ nuôi trồng nấm để trực tiếp giao dịch với doanh nghiệp, tạo cơ sở pháp lý, niềm tin và uy tín với khách hàng.

Chị có nghĩ đến việc xây dựng thương hiệu cho nấm Tiên Lục như gà đồi Yên Thế hay gạo thơm Yên Dũng? 

Tôi cho rằng trồng nấm là nghề mới ở Tiên Lục. Tới đây xã sẽ tiếp tục mở rộng quy mô thành vùng sản xuất nấm tập trung lớn với  gần 100 hộ tham gia. Khi đã đạt được các yêu cầu về số lượng (khoảng 2.000 tấn nguyên liệu mỗi năm), chất lượng bảo đảm, chủng loại phong phú chúng tôi sẽ đề nghị với huyện xây dựng một thương hiệu về nấm Tiên Lục như “Gà đồi Yên Thế” hay “Gạo thơm Yên Dũng”.

Cảm ơn chị về cuộc trò chuyện này. Mong rằng thương hiệu nấm Tiên Lục sẽ sớm trở thành hiện thực.

Việt Hưng – Báo Bắc Giang

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s