Nấm vân chi: giới thiệu và liều dùng

I. Giới thiệu

Trong tất cả các loài nấm được dùng làm thuốc trong Đông Y, loài nấm ít được phương Tây biết đến nhất, nhưng lại được nghiên cứu kỹ nhất tại Nhật và Trung Hoa có lẽ là Vân Chi. Nấm được gọi tại Bắc Mỹ là nấm ‘đuôi gà tây’, Coriolus versicolor (hay Trametes versicolor) có những đặc tính rất độc đáo hiện được đang xử dụng rộng rãi trong cả Đông Y cổ truyền lẫn Đông Y hiện đại.

Nấm được đặt nhiều tên khác nhau: Boletus versicolor, Polyporus versicolor (Gilbertson và Ryvarden, 1987), Coriolus versicolor hay Trametes versicolor là những tên được nhiều nhà nghiên cứu chấp nhận.. Ngoài ra nấm cũng còn có những tên khác nữa như Polystictus versicolor và Polyporus versicolor (Arora 1986).

Phân loại thực vật: Nhóm Basidiomycotina, Hymeno mycetes, Aphyllophorales. Họ Polyporaceae.

Tại Nhật , T. versicolor được gọi là karawatake nghĩa là nấm mọc cạnh bờ sông. Tại Trung Hoa, nấm được gọi là Yun-zhi (Phiên âm Hán-Việt là Vân-chi) hay nấm hình dạng như đám mây. Tại Trung Hoa nấm được trồng ở nhiều nơi: Từ An Huy, Sơn Tây, Nội Mông sang đến Quế Châu, Vân Nam, Quảng Đông.

Nấm Vân Chi mọc tại những vùng ôn-đới tại Bắc Mỹ, Á châu và Âu châu và có lẽ là loại nấm mọc khá mạnh, phát triển khắp vùng Bắc Bán cầu. Nấm có nhiều màu sắc như đuôi của gà tây (versicolor= màu sắc thay đổi), Quả thể (fruiting body) có dạng hình quạt mọc phủ từng lớp trên thân cây mục. Mặt nấm lớp trên cùng thường có những màu nâu, trắng , xám hay xanh lam; mặt dưới trắng có mang những bào tử nhỏ. Mũ nấm không có cuống, dai, phẳng hoặc chỉ hơi quăn, hình gần như bán nguyệt. Mũ nấm thường mọc thành cụm, đường kính từ 1 đến 8cm, dầy khoảng 0,1- 0,3cm, có lông nhỏ trên bề mặt, có các vòng màu đồng tâm màu nâu, màu tro đen, màu trắng đục. Mép mỏng, uốn sóng. Thịt nấm màu trắng. Bào tử hình viên trụ, vô màu, kích thước 4,5- 7mm x 3- 5mm.

Nấm thường mọc ký sinh trên thân những cây thân mộc lớn như sồi, liễu,long não.. mận, đào, táo..và đôi khi cả trên thân cây thông.

Tại vùng Tây Bắc Hoa Kỳ và Canada, nấm Vân Chi mọc hoang khoảng 15 loài khác nhau , tương đối dễ thu-nhặt. Để bảo quản nấm chống lại sâu bọ, nên làm đông lạnh nấm trong vòng 24 giờ sau khi hái, rồi phơi khô hay sấy khô ngay bằng máy ở nhiệt độ 120 độ F. Nấm có thể nhai tươi hay làm thành trà-dược.

Đây là loại nấm dược liệu quý hiện đã được sử dụng tại Trung Quốc từ cách đây trên 2000 năm và hiện nay đã có thể nuôi trồng thành công với kỹ thuật đơn giản tại Việt Nam. Giống gốc hiện được lưu trữ tại Bảo tàng giống chuẩn vi sinh vật (VTCC) thuộc Trung tâm Công nghệ Sinh học, Đại học Quốc gia Hà Nội.

II. Vân Chi trong Đông Y cổ truyền:

Vân Chi được ghi chép trong Sách thuốc Đông Y từ Thế Kỷ 15: Minh Y Biệt lục đã ghi nhận ‘Vân Chi màu lục và màu đen bổ dưỡng Thần-Khí, bồi bổ gân cốt.. Uống liên tục giúp cơ thể dẻo dai và tăng thêm tuổi thọ’. Vân Chi vị ngọt tính ấm, tác động vào các kinh mạch thuộc Tỳ và Tâm.

Vân Chi được dùng để ‘thanh Thấp’, trừ Đờm, và trị các bệnh về phổi, bồi bổ khí-huyết cho những người bị các bệnh kinh niên.

III. Liều dùng theo Đông Y:

6-12 gram / ngày dưới dạng bột nấm đã phơi khô. Nên pha thành trà dược (1 thìa cà phê= 3 gram), uống làm 2 lần sáng và chiều. Nấu trà đến vừa sôi và sau đó đun nhỏ lửa (từ 20-45 phút). (Nấu sôi quá độ, sẽ mất hoạt tính).

 Trích từ: http://www.tvvn.org/forum/showwiki.php?title=Chapter:N%E1%BA%A5m_V%C3%A2n_Chi_-_Tr%E1%BA%A7n_Vi%E1%BB%87t_H%C6%B0ng

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s