Những thắc mắc về Linh Chi

Có phải Linh chi hoang dại tốt hơn Linh chi trồng?

Về Linh chi tự nhiên

Từ lâu luôn tồn tại một ý niệm trong mọi người là Linh chi mọc hoang luôn tốt hơn linh chi trồng, vì vậy Linh chi mọc hoang lúc nào cũng đắt tiền hơn Linh chi trồng với các lý do sau: Linh chi mọc hoang do hấp thu tinh khí của trời đất mà mọc (do đó có câu Linh chi xuất hiện từ khi có trời và đất). Linh chi chỉ mọc khi vùng đất và khí hậu nơi đó có đầy đủ các yếu tố cần thiết cho linh chi mọc (thiên thời, đại lợi, nhân hòa) và do đó cho rằng Linh chi mọc hoang có chất lượng vô song, không bị bón các phân hữu cơ, vô cơ… nên không bị ô nhiễm. Quan điểm này hiện nay không còn chính xác nữa. Chúng ta xem xét khía cạnh một:

–          Linh chi mọc hoang chưa chắc là Linh chi:

Linh chi và những nấm tương tự khác khá giống nhau nhưng có tên loài khác nhau, có thể cùng chi Ganoderma nhưng khác loài. Muốn xác định có phải đúng là Linh chi hay không, cần phải có những khảo sát trong phòng thí nghiệm, ngay cả những nhà nấm học cũng phải trải qua bước này mới có thể kết luận có phải là Linh chi hay không.

–          Chất lượng Linh chi mọc hoang:

Chúng ta đều biết linh chi mọc hoang rất ít, do đó nếu ai gặp được sẽ thu hái ngay, không thể đợi được vì vậy có thể gặp Linh chi còn non, hoặc Linh chi già, chưa chắc đã đúng thời điểm Linh chi trưởng thảnh để có thể đạt chất lượng tốt nhất. Chưa kể khi mọc hoang, Linh chi cũng bị các loài vi sinh vật như nấm mốc tấn công, sâu mọt ăn gây mục rỗng. Ngoài ra Linh chi mọc ở vùng này sẽ có chất lượng khác Linh chi mọc ở vùng khác, mọc ở rừng già sẽ khác ở rừng thưa hoặc đồng bằng khác miền núi. Vì vậy khó có thể dùng một loại dược thảo có chất luộng không ổn định như vậy.

Về linh chi trồng

–          Linh chi trồng trước hết cũng là Linh chi mọc hoang, được các nhà khoa học sưu tầm, xác định, phân lập, chọn lọc giống qua nhiều thế hệ và phân tích thành phần hóa học kỹ lưỡng, tác dụng dược lý, lâm sàng… để cuối cùng có một giống Linh chi thương phẩm đã được chọn lọc, tốt nhất để sản xuất lớn trên thế giới. Điều này cũng xảy ra phổ biến ở những cây trồng và vật nuôi khác.

–          Chất lượng Linh chi trồng: Luôn tốt và ổn định vì theo một quy trình trồng trọt đã được xác định dù trồng theo bất cứ phương pháp nào, được bổ sung các chất dinh dưởng để Linh chi hấp thu tốt nhất và các điều kiện ngoại cảnh như ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm được điều chỉnh ở mức tối hảo để Linh chi phát triển đầy đủ. Việc thu hái cũng được tiến hành đồng loạt và đúng thời điểm để nấm có chất lượng tốt nhất, cũng như các biện pháp sau thu hoạch như sấy, bảo quản… để Linh chi có thể giữ ổn định chất lượng trong một thời gian dài.

–          Trên thế giới hiện nay có rất nhiều chế phẩm từ Linh chi được sản xuất, chỉ có Linh chi nuôi trồng mới có sản lượng để sản xuất số lượng lớn chế phẩm trên. Hoàn toàn không thể và không có dùng Linh chi mọc hoang để sản xuất thành phẩm được. Những sản phẩm trên bao bì có ghi Linh chi mọc hoang (Dã sanh Linh chi) hoặc Linh chi thu hái hoang dại từ núi nào đó… thực phẩm vẫn là Linh chi trồng theo phương pháp gỗ phủ đất dưới tán rừng cho gần giống tự nhiên chứ không phải hái lượm từ thiên nhiên. Bởi vì với khái niệm “thiên nhiên” này thì việc trồng lúa và cây ăn quả cũng được xem như là thiên nhiên.

2. Có phải Linh chi trồng càng to càng tốt?

Linh chi to chưa hẳn là tốt

Không hẳn như thế! Trên thị trường hiện nay bán rất nhiều loại Linh chi, từ màu cam đến đỏ, tím, đen,… từ những tai nấm chỉ khoảng 10cm đường kính đến những tai 35cm đường kính. Nấm to hay không to trước hết là do giống, sau đó là do phương pháp trồng.

Theo phương pháp gỗ khúc, khi đặt gỗ san sát trên mặt đất, hệ sợi nấm của những khúc gỗ tiếp xúc nhau, liên kết với nhau dày đặc và khi một tai nấm Linh chi mọc lên thì không phải từ một khúc gỗ mà từ nhiều khúc liên kết lại nên tai nấm sẽ rất to đến 30 – 35cm đường kính và có khi nặng đến 400g nhưng số lượng tai nấm ít hơn số lượng khúc gỗ đã trồng vì những nấm mọc sau không thể tăng trường được, thể hiện việc ưu thế ngọn như ở thực vật bậc cao. Thí dụ: nếu có 1000 khúc gỗ thì chỉ có khoảng 100 – 200 tai nấm mọc mà thôi.

Theo phương pháp trồng trong bịch, mỗi bịch có một tai nấm mọc ra và chỉ do một hệ sợi nấm có sẵn trong bịch kết lại nên tai nấm sẽ nhỏ hơn nhưng số lượng tai nấm nhiều hơn vì 1000 bịch sẽ có đủ 1000 tai nấm.

Vì vậy sản lượng của 2 phương pháp trồng này gần như tương đương nhau. Trồng theo phương pháp gỗ khúc thì dễ gây ấn tượng là gần với thiên nhiên, tai nấm to, dầy trông rất “hoành tráng” nhưng nhược điểm là khó bổ sung dưỡng chất cần thiết trong lúc hệ sợi nấm tăng trưởng và do phủ đất, dù làm vệ sinh kỹ vẫn có thể bị địch hại xâm nhập trong quá trình trồng. Ngoài ra, do tai nấm to, rất cứng vì hóa gỗ nhiều nên một số hoạt chất tan trong nước có tác dụng sinh học không còn nhiều, khi dùng khó được như ý.

Các loại nấm chúng ta ăn, cũng như Linh chi mà chúng ta đang sử dụng, thực chất là cơ quan sinh sản hữu tính của nấm do hệ sợi nấm liên kết lại, phân hóa mà thành. Do đó việc bổ sung dưỡng chất vào giai đoạn nấm sinh trưởng là quan trọng nhất để có một vụ mùa bội thu về sản lượng và chất lượng của Linh chi, việc bổ sung dinh dưỡng khi Linh chi ở giai đoạn phát triển gần như không có kết quả tốt.

Nhưng chọn Linh chi nào? Linh chi nào tốt? Luôn là câu hỏi đặt ra cho mọi người khi muốn sử dụng loại dược thảo này. Sau đây là môt số kinh nghiệm khi chọn Linh chi:

  1. Chỉ sử dụng Linh chi trồng, không dùng Linh chi mọc hoang vì chưa chắc đã là Linh chi, chất lượng Linh chi mọc hoang có thể bị nhiễm trùng những tác nhân gây hại đến người dùng.
  2. Chọn mua ở những nơi mà Linh chi có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Chọn Linh chi không bị mọt, mặt dưới có màu từ vàng chanh nhạt đến trắng. Không chọn Linh chi có màu vàng nghệ ở măt dưới vì không phải là màu tự nhiên.
  3. Vì mua về uống dưới dạng nấu nước, nên trong cùng một chủng loại Linh chi chỉ chọn Linh chi có kích thước vừa phải, đường kính từ 8cm đến dưới 20cm. Loại này không bị hóa gỗ nhiều, hợp chất polysaccharide tan trong nước và các hợp chất triterpen còn cao nên khi nấu hiệu quả sử dụng sẽ cao hơn. Các công ty dược phẩm trên thế giới khi chiết xuất Linh chi để làm thành phẩm cũng chỉ dùng Linh chi có kích cỡ như trên.

Th.S Cổ Đức Trọng

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s