Dược tính của nấm ăn & nấm dược liệu (tiếp theo)

PHẦN 1 – NẤM ĂN

PHẦN 2 – NẤM DƯỢC LIỆU

Linh chi (Ganoderma lucidum)

Nổi tiếng từ hơn 2.000 năm nay, linh chi là nấm có giá trị dược tính cao, có chứa các hoạt chất sinh học như các saponin triterpen, các polysacharid, các steroid, các nguyên tố đa lượng và vi lượng. Các nhóm trên hiện diện nhiều nhất trong tai nấm, bào tử nấm; có khả năng chống viêm, ổn định huyết áp, nâng cao và phục hồi chức năng gan, chống nhiễm mỡ xơ mạch, hỗ trợ trong điều trị ung thư. Ngoài ra, linh chi còn có khả năng kháng oxy hóa do vai trò của các saponin triterpen, các polyphenol. Trung Quốc và Việt Nam đã chứng minh tác dụng khử gốc tự do hydroxyl và khả năng chống lão hóa của linh chi.

Vân chi (Trametes versicolor)

Có tác dụng hỗ trợ trong điều trị ung thư và nâng cao hệ miễn dịch nhờ các polysaccharid PSK và PSP. Nhật Bản thường xuyên dùng thuốc chiết xuất từ vân chi có tên là Krestin để điều trị các bệnh ung thư.

alt
Nấm Vân chi vàng

Đông trùng hạ thảo

Là tên chung chỉ các loài nấm Cordiceps, trong đó gồm: Cordiceps sinensis và Bắc trùng thảo Cordiceps militaris.

C. sinensis có vị ngọt, hăng, chua và ấm; khi xưa chỉ để dùng cho vua chúa, vì rất hiếm có. Trung Quốc dùng đông trùng hạ thảo làm thuốc bổ phổi, thận, tăng sản xuất máu, dùng để hồi phục cơ thể sau khi bị kiệt quệ hoặc do bệnh kéo dài. Được dùng như một món thuốc bổ nấu với thịt vịt.

Đông trùng hạ thảo có 17 amino acid, dầu béo, nhiều nguyên tố vi lượng và nhiều chất có hoạt tính sinh học khác. Đông trùng hạ thảo làm nâng cao tính miễn dịch của cơ thể, bổ phổi, ích thận, cầm máu, tan đờm, chữa hen suyễn, liệt dương…

Hiện nay, Trung Quốc là nước sản xuất lớn nhất về đông trùng hạ thảo và bắc trùng thảo mà không cần sâu bướm.

Nấm phục linh (Poria cocos), còn gọi là bạch phục linh hay phục thần:

Nấm mọc ký sinh trên rễ cây thông và sâu dưới đất. Người ta cho là linh khí của cây thông nên gọi là phục linh. Nấm hình khối to có thể nặng đến 10 kg, mặt ngoài màu xám đen, bên trong màu trắng hoặc hơi hồng xám. Thành phần hóa học của phục linh gồm 3 nhóm chất:

– Nhóm triterpen.

– Nhóm chất đường: đường pachyman của phục linh có thể chiếm đến 75%.

– Nhóm ergosterol, cholin, histidin…

Công dụng của phục linh: Phục linh có vị ngọt, tính bình, có tác dụng vào 5 kinh: tâm, phế, thận, tì, vị, thường được dùng như là vị thuốc bổ, lợi tiểu, làm trấn tĩnh, chữa các trường hợp mất ngủ, hay sợ hãi, di tinh.

Các toa thuốc bắc thường có phục linh, là những khối lập phương trắng, nhỏ dùng như thuốc bồi bổ cơ thể. Phục linh có nhiều ở Trung Quốc. Ở Việt Nam có phát hiện phục linh tự nhiên ở Đà Lạt, nhưng chưa trồng được. Phục linh hiện dùng là nấm của Trung Quốc.

Nấm trư linh (Zhu ling) Polyporus umbellatus

Là một loại nấm có hạch (sclerotia) và từ hạch này mọc lên một chùm quả thể là các tai nấm.

Thành phần dinh dưỡng: protein: 8%; sợi 47%; carbohydrat: 5%; tro: 7%.

Về dược tính: Trư linh có tính chất chống ung thư, phục hồi hệ miễn dịch. Đối với bệnh nhân bị ung thư phổi đã xạ trị, trư linh giúp ăn ngon miệng, giảm đau và bình thường hóa chức năng hệ miễn dịch. Ying (1987) thử nghiệm trên chuột cho thấy, giảm 70% khối u. Miyaski (1983) nhận thấy trư linh chống lại u báng (sarcoma 180). Theo Bo và Yun-sun (1985) các nhà dược học Trung Quốc đã dùng dịch chiết của hạch nấm trư linh điều trị: “Ung thư phổi, ung thư cổ tử cung, ung thư thực quản, ung thư dạ dày, ung thư gan, ung thư ruột, ung thư tuyến vú và u bạch huyết”.

Trư linh là nấm xứ lạnh, gần như chỉ trồng ở Trung Quốc, nấm tươi được dùng làm thực phẩm, hạch nấm được Trung Quốc xuất khẩu. Chưa trồng được ở Việt Nam cũng như ở Bắc Mỹ.

Ths. Cổ Đức Trọng

2 thoughts on “Dược tính của nấm ăn & nấm dược liệu (tiếp theo)

  1. Pingback: Dược tính của nấm ăn & nấm dược liệu | Thế giới nấm

  2. Pingback: Dược tính của nấm ăn & nấm dược liệu | Thế giới nấm

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s